Lesdag 11

7 maart 2011. De vaste cyclus van twee weken is even verstoord geweest door een examendag van de wijnacademie. Een dag die druk bezocht werd door mensen die nu de opleiding volgen maar ook zeer veel die hun contactdagenprogramma al achter de rug hebben. Omdat ik wist dat ik te weinig tijd had om alle theorie voor de module wijnbouw, vinificatie en Frankrijk erin te krijgen had ik daar geen energie meer in gestoken. Het proefexamen daarentegen is altijd spannend. Het is een behoorlijk race tegen de klok en heb je de wijnen goed geplaatst of niet. Na het examen hingen de antwoorden klaar en kon krullen en strepen beginnen. Met de witte wijnen ging het goed, krul na krul kon bij het door mij gegeven antwoord gegeven worden. Bij de rode wijnen was het voornamelijk strepen en de verdiepingsvragen over de geproefde wijnen ging weer goed. Alles bij elkaar was het net niet goed genoeg en kan ik twee examenervaringen in mijn rugtasje doen om er over een half jaar bij het volgende examenmoment wat voordeel van te trekken. Dit even ter informatie.

Aan de koffie in Maarn werd natuurlijk bij elkaar geïnformeerd wie er wel en niet geslaagd waren. Sommige van mijn proefgroep waren tegen verwachting in geslaagd maar ook andersom zat erbij. De geslaagden gingen met een ander gevoel de klas in dan drie weken geleden en dat is heel goed te begrijpen.

Na een korte speech van Frank begon er weer een race tegen de klok, 12 wijnen en 2 verdiepingsvragen in vijftig minuten blijft nog pittig. Daarna een uitgebreide bespreking van alle wijnen en de alternatieve gebieden. Ondanks dat Frank soms aangeeft dat er al dingen besproken of geproefd zijn sla ik dat nog niet zo eenvoudig op. Er zijn erbij die als ze een wijn een keer gedronken hebben de smaak niet meer vergeten en bij een hernieuwd proeven ook nog herkennen. Erg knap maar ik ben meer van de reclame. Herhaling is de kracht van reclame en ik moet echt meerdere keren hetzelfde proeven wil het op de harde schijf opgeslagen worden, exceptionele smaakervaringen uitgezonderd.

Gelukkig werd de pauze na het uitlopen van het ochtendprogramma niet ingekort en konden we gewoon even een half uurtje bijtanken voordat we verder gingen met Italië. Fred Nijhuis, wijnjournalist en schrijver voor diverse vakbladen liet ons genieten van zijn kennis van Italië en de Italiaanse wijnen. Het was een vogelvlucht want het midden van Italië, het zuiden en de eilanden Sicilië en Sardinië zijn zo omvangrijk dat je dat nooit in een middagje goed kunt belichten. Volgens mij zou hij al weken bezig kunnen zijn met uitsluitend het gebied Toscane en door zijn humoristische en pakkende manier van presenteren zou hij de aandacht nog vast weten te houden ook.
Ondanks de tijdsdruk werden toch alle gebieden even benoemd en bij de belangrijkste stonden we wat langer stil en nog mooier, uit die gebieden werden ook de meest mooie wijnen te proeven gesteld. De eerste wijn kwam uit de streek Abruzzen waar een kwaliteitsverbetering is geweest en de Trebbiano van Masciarelli was daar een overtuigend bewijs van. Ook vanuit Toscane werden een aantal bijzondere toppers uitgeserveerd. Een Vernaccia di San Grimignano, een Chianti Classico Riserva, een Vino Nobile di Montepulciano en afgesloten werd met een Brunello di Montalcino van Poggio di Sotto uit 2004. Een erg mooie wijn van 100% Sangiovese met passie en kennis vervaardigd. De € 95,00 per fles is te verantwoorden. Wat dacht u van vijf jaar houtrijping en dan nog alles als subtiel ervaren. Ik ga niet alle wijnen beschrijven en benoemen maar de streken waar ook nog uit geproefd werd waren Umbrië, Campanië, Calabrië, Puglia, Sicilië en Sardinië. De wijn uit Umbrië die we kregen was ook behoorlijk specifiek en die moesten we als vinoloog in spe zeker kennen. Het was een 2005 DOCG Taurasi, Radici Riserva van Mastroberardino. Een wijn met struikelmomenten al was het maar in de naam. Ondanks mijn proefnotitie moet ik toch nog eens zo’n fles achterover zien te trekken om hem uitgebreider te beoordelen. Zoals ik zelf ook vaak doe met een proeverij is afsluiten met een zoetje. Deze presentatie werd ook afgesloten met een heerlijke zoete wijn die toch fris was om te drinken. Het was de Sardinese Latinia, Vino da uve stramature van Santadi uit 2005. Italië is een heerlijk land! 
www.dewijnintermediair.nl

Lesdag 10

14 februari 2011. Met gemengde gevoelens ging ik vanochtend naar Maarn voor de tiende lesdag van de vinologenopleiding. Gemengd omdat ik geen groei bespeur bij het proeven en omdat we de diepte in zouden gaan met Italië en dat is geen examenstof voor komende maandag. Ondanks dat ik voor mijzelf al heb bepaald dat ik maandag de examens doe om inzichtelijk te krijgen hoe het er aan toe gaat en wat je kunt verwachten heb ik de tijd die ik wel boven de boeken had gehangen dus niet besteed aan Italië maar aan andere wijnwetenswaardigheden.

Over het ochtendprogramma valt niet zoveel nieuws te vertellen. Dat is een cyclisch blok wat elke lesdag terug zal komen. Na een kort welkom konden we weer aan de bak met twaalf verschillende wijnen. Ruiken, proeven, spugen en schrijven. Als het hele rijtje doorgenomen is kijken op de antwoordenlijst welke van de drie per soort het best bij het gevoel en de notities past. Het was weer knap lastig en na de beschikbare tijd werd alles weer doorgenomen waarbij ook kort ingegaan werd op de alternatieve wijnen en natuurlijk hun herkomst. Als ik de proefnotities hoor van mijn medestudenten verbaast het me hoe gedetailleerd zij dingen waarnemen waarbij ik me nog vaak in de grote hoofdgroepen moet uitdrukken. Met zes van de twaalf goed is het nog te mager. Velen van ons gaan volgende week voor het eerst het praktijkexamen doen. Aan het eind van de dag wenste Klazien ons alvast sterkte en voegde daar aan toe dat we eigenlijk pas bij het volgende examenmoment op het gewenste niveau zouden zijn. Dat geeft een mens dan toch weer een beetje hoop.

Na de lunch dus Italië. Om precies te zijn Noord-Italië want in tegenstelling tot Spanje zijn voor Italië twee lesdagen uitgetrokken. Als gastdocent trad Ron Andes op. Ron is sinds 2004 de eerste Magister Vini van Nederland met als beroep Flying Wine Buyer en hoe kan het anders, Italië als specialisatie.

Ron ging even terug in de tijd en in vogelvlucht nam hij de geschiedenis van wijn door vanaf 6000 jaar voor Christus tot nu. Vanaf de 16^e en 17^e eeuw zijn er echt veranderingen van betekenis geweest. Door de eeuwen heen zijn er dan verschillende markeringspunten voor de wijnbouw en vanaf Italië in 1963 toetrad tot de EEG en er andere regels gingen gelden heeft de Italiaanse wijnbouw ontwikkeld tot wat het nu is.

Verder stond Ron uitgebreid stil bij de unieke geografische omstandigheden van het land en de klimaten tot op microniveau. Dat klimaat in combinatie met het terroir en de juiste druiven zorgen met de juiste wijnmaker voor bijzondere hoogstandjes. Italië heeft nogal wat druivenrassen. Het is daarin uniek in de wereld. Er zijn ongeveer 1000 verschillende inheemse rassen. Ter vergelijk kan vermeld worden dat Frankrijk er zo’n 60 tot 65 heeft en Duitsland zo’n 40.

Vervolgens werden de noordelijke gebieden doorgenomen waarbij iets uitgebreider werd stilgestaan bij Friuli, Emilia Romagna, Alto Adige, Veneto en Piëmonte omdat daar wijnen van geproefd werden. Om maar even een paar onbekende geproefde rassen te noemen, Friuliano, Buccia Amara en Savignone waarbij de laatste helemaal geen enkele relatie heeft tot de bekende naam Sauvignon. Naast wat onbekende wijnen kwamen er ook enkele klassiekers in het glas van de DOC Valpollicello, een classico en een Amarone. De sessie werd afgesloten met twee Barolo’s, een moderne en een traditioneel geproduceerde.

 
www.dewijnintermediair.nl

Lesdag 9

31 januari 2011. Na een lang weekend waarbij ik het lekker rustig aan had gedaan toog ik weer met frisse zin naar Maarn voor de 9e cursusdag van de vinologenopleiding. Ik was er vroeg waardoor ik even kon bijkletsen met mijn proefgroepgenoten want afgelopen maandagavond kon ik helaas niet bij de proefsessie aanwezig zijn.

Klazien rinkelde al vroeg met haar belletje en ook Frank was kort van stof. De komende lessen moeten we gewoon strak op tijd achter de tafel zitten want de tijd is anders te krap om een goede nabespreking te doen. Het was vandaag voor de eerste keer volle bak. Daarmee bedoel ik niet dat alle cursisten er waren maar dat we twaalf wijnen moesten proeven en aangeven welke wijn er in welk glas zat met daarbij nog twee verdiepingsvragen. Gelet op mijn eerdere resultaten weet u dat dat niet eenvoudig is, ook niet als er een keuze is uit drie wijnen per glas. We kregen een uur, het liefst nog ietsjes minder. Doordat ik de vorige keer de antwoorden nog moest invullen op het moment dat de nabespreking begon had ik een andere tactiek gekozen om in ieder geval binnen de tijd klaar te zijn. Korte snelle proefnotities om daarna nog even te wikken en te wegen welke wijn het dan zou moeten zijn. Ik ben er nog niet maar het resultaat was beter dan de vorige keer dus ik hou me er maar aan vast dat het de goede kant op gaat. Als ik bij de twee bewuste twijfelaars mijn gewogen alternatief had gekozen was ik er net wel geweest. Maar ja, als…..

Na de lunch stond Spanje op de rol om besproken te worden. Als gastdocent trad Rudolf Nipius, specialist in wijnen uit Spanje, Chili en Argentinië, op. Rudolf gaf al aan dat de tijd krap zou worden want in één middag heel Spanje behandelen is eigenlijk een ondoenlijke zaak.
Spanje heeft het grootste wijngaardoppervlak ter wereld en is het derde wijnproducerende land op deze wereld. 1,13 miljoen hectare aan wijngaarden met een productie van zo’n 34,7 miljoen hectoliter. Een derde daarvan heeft de kwaliteitstatus D.O., Denominación de Origen, een oorspronkelijke herkomstbescherming zoals ze in Frankrijk de AOC wijnen hebben. Op dit moment zijn er 68 D.O.’s maar gelet op de ontwikkelingen kunnen er daar de komende tijd nog wel wat bijkomen. De diversiteit aan microklimaten en bodemstructuren geeft ruimte om binnen de bestaande D.O.’s weer kleinere D.O.’s met hun eigen identiteit af te bakenen. Binnen het arme Spanje was er vooral veel bulkproductie voor de lokale markt. Onder het regime van Franco was het land erg geïsoleerd maar daarna is het land goed op de kaart gekomen zeker toen het aansloot bij de EU en de grenzen werden opengesteld. Thans is het Spanje te bestempelen als de Nieuwe Wereld in de Oude Wereld. Er worden veel moderne technieken toegepast om het mooiste uit de druif te krijgen en ook veel wijnmakers zijn internationaal opgeleid. Irrigatie is onder bepaalde voorwaarden toegestaan waardoor ook de drogere gebieden kwaliteit kunnen produceren. Door de algehele droogte in het land zijn de opbrengsten sowieso laag.
Tijdens de vogelvlucht door het land werd bij het ene gebied langer stilgestaan dan het andere en werden er natuurlijk ook typische wijnen geproefd. Zo proefden we de Godello en de Albarino druivenrassen uit het Noordwesten en stonden we wat langer stil bij de Verdejo uit de Rueda. Een enorm populair gebied waar fantastische sprankelende witte wijnen vandaan komen. Bijzonder omdat in de naastgelegen D.O. Toro eigenlijk alleen maar rode wijnen gemaakt worden. Die sprankelende witte wijnen uit de Rueda kunnen zo fris zijn omdat de wijngaarden op zo’n 750 tot 850 meter hoogte liggen, er ’s nachts geoogst wordt en alles binnen het vinificatieproces temperatuur gecontroleerd is. Vanuit de meest bekende D.O. Rioja werden twee vatmonster geproefd uit verschillende houtsoorten en een mooi ontwikkelde Reserva. Natuurlijk ontbraken bij de te proeven wijnen ook de Ribera del Duero en een sherry niet. Een droge Manzanilla, een spannende wijn die in de neus minder boeit dan in de bijzondere afdronk. Ook stonden er nog twee hele goedkope wijnen uit het grote La Mancha op de de tafel. Het gebied van La Mancha beslaat de helft van het totale Spaanse wijngaardareaal en er werd vooral veel volume geproduceerd onder ander voor het distilleren van brandy maar ook daar is een kentering om wat meer aandacht aan de kwaliteit te schenken. Ook Ronald redde het niet om binnen de beschikbare tijd zijn stof te presenteren. Gelukkig zijn er plannen binnen de wijnacademie om te bezien of er binnen de opleiding meer ruimte voor dit land ingepland kan worden want de Spaanse wijnen hebben zeer veel te bieden.   
www.dewijnintermediair.nl